THÂN PHẬN NGƯỜI OKIES (PHẦN 3)

 Bà Nội ĐAU NẶNG

Bà Nội nằm thiêm thiếp trên tấm nệm dưới tấm bạt căng tạm, còn Má túc trực ngồi cạnh bà. Không khí càng lúc càng nóng. Tiếng ruồi nhặng kêu  vo vo trong bóng im của căn lều. Thân mình  Bà Nội giờ đây trần truồng chỉ còn một mảnh màn màu hồng đắp cho bà. Cái đầu già cỗi của bà liên tục xoay bên này sang bên kia, lảm nhảm và ú ớ do nghẹt thở.  Má ngồi bệt trên nền đất đang gắng dùng tấm giấy làm quạt xua đuổi đàn ruồi, rồi cố quạt vài làn gió nóng qua lại trên khuôn mặt già nua của Nội. Rose of Sharon, nàng ngồi phía bên kia theo dõi mẹ nàng.

Tự nhiên Bà Nội thét lên, giọng đầy nghiêm nghị:

-Will Will! tới đây, Will…

Mắt bà tự nhiên mở lớn, dữ tợn:

-Bảo hắn, tới đây ngay! Ta sẽ bắt hắn,  bứt hết tóc hắn…

Bà lại nhắm nghiền mắt, đầu gục gặc, qua lại liên tục, lảm nhảm liên hồi. Má vẫn tiếp tục dùng tấm giấy quạt nhanh cho Nội.

Rose of Sharon tuyệt vọng nhìn Bà:

-Nội đau nặng quá rồi!

Má nhướng mắt nhìn mặt con gái. Đôi mắt Má in đậm nét chịu khó, nhưng những vết nhăn trên trán Má càng sâu thêm. Má quạt, tiếp tục quạt. Tấm giấy carton dày, cứ liên tục xua đuổi bầy ruồi.

-Má nhớ lúc con còn nhỏ, Rosasharn à, tất cả mọi thứ xảy ra đều có ý nghĩa của riêng nó.  Lẻ loi tự nó là một thứ, má nhớ như thế.

Lời Má tiếp tục trìu mến dịu dàng với con gái:

-Con sắp sinh con rồi Rosasharn. Con sắp đối diện với lẻ loi hay xa cách. Con sẽ chịu đau đớn và nỗi đau đớn đó lại lẻ loi - một mình. Cũng giống hôm nay, hoàn cảnh chúng ta dưới tấm lều này,  cũng là một tình cảnh lẻ loi trong thế giới này đó con, Rosasharn.

Má tiếp tục quất quạt vào không khí, đuổi tiếng vo vo của con ruồi bu lại. Con ruồi lấp lánh bay quanh cái lều hai vòng xong lẩn mất vào tia sáng chói chang của mặt trời.

-Cuộc đời lúc nào cũng vậy, mọi chuyện đều phải đến lúc thay đổi. Và khi thay đổi đến thì cái chết cũng là một phần của tất cả cái chết, cũng như sinh đẻ cũng là một phần của tất cả sự sinh đẻ trong thế giới này. Sinh đẻ và chết là hai chuyện mà đời này ai ai cũng phải chịu vậy. Mọi thứ không còn xảy ra lẻ loi nữa. Cô độc cũng không còn cô độc một mình. Đau đớn cũng không là chuyện đau đớn một mình Rosasharn con ạ. Má mong làm sao má có thể nói thật nhiều cho con gái hiểu nhưng chắc má không có khả năng như thế.

Má và Tom Joad 

Giọng bà đột nhiên trìu mến lạ thường. Từng tiếng nói như lời yêu thương ngọt ngào nhất, bà dành cho con gái vào lúc này. Đôi mắt Rosa mờ lệ, những giọt nước mắt ứa ra, nhạt nhòa khi nghe lời tâm tình của người mẹ thân yêu.

Ngang đây Má đưa cái quạt cho con gái:

-Con hãy quạt cho bà Nội con đi. Đây là cơ hội quý báu con ạ. Má mong má nói làm sao cho con hiểu được lòng má.

Mắt đang nhắm nhưng Bà Nội bỗng cau mày ré lên:

-Will! Đứa dơ bẩn! Mầy sẽ không bao giờ sạch sẽ..

Bà lại đưa mấy móng tay nhăn nheo nhỏ bé lên, quơ quào vào cằm. Một con kiến đỏ bò theo vải màn rơi lọt vào nếp nhăn ở cổ bà già. Má nhanh tay bắt ngay con kiến, dùng hai ngón tay cái và giữa bóp nát con kiến, xong chùi ngón tay vào váy của mình.

Rose of Sharon phe phẩy cái quạt. Nàng ngước nhìn má:

-Bà…?

Nhưng tiếng nói của nàng chợt nghẹn ngào.

-Chùi chân ngươi đi, Will—con lợn thối tha kia!

Tiếng Nội vẫn ú ớ kêu rên.

Má an ủi con gái:

-Má không biết lúc nào bà hết nóng để tiếp tục mang bà đi đây? Nhưng Má không chắc. Đừng lo quá Rosasharn. Hãy hít vào một hơi thật đầy khi cần và thở ra lúc con cần phải thở ra nghe con.

Có một người đàn bà bận cái váy đen rách, người to lớn, dềnh dàng ngó vào  lều. Đôi mắt bà ta như lờ đờ, vô hồn. Lớp da dưới cằm chùng xuống lủng lẳng thành những túi nhỏ. Cặp môi luôn rung động. Môi trên chùng xuống như tấm màn che chở hàm răng trên. Môi dưới bà ta, theo sức nặng của nó, lại lật ra ngoài làm để lộ cả hàng nướu dưới.

Bà ta lên tiếng chào Má:

-Chào bà, Chào buổi sáng. Cùng Ngợi Khen Chiến Thắng của Chúa Trời.

Má nhìn lại cộc lốc:

            -Chào.

Người đàn bà đó khom người vào lều, cúi thấp đầu nhìn Bà Nội:

-       Lạy Chúa! Chúng tôi nghe gia đình các bạn sắp có một linh hồn sắp về với Jesus đây rồi chăng?

Nét mặt Má đanh lại, ánh mắt sắc nét đáp lại bà kia:

-       Bà tôi chỉ mệt thôi, bà mất sức do đi đường lâu lại gặp trời quá nóng. Bà đuối sức, cần nghỉ ngơi và sẽ bình phục lại ngay thôi.

Người kia vẫn cúi thấp người hơn nhìn kỹ vào mặt Nội trông chẳng khác gì muốn ‘ngửi’ cho bằng được. Xong, bà ta quay lại phía Má, đầu gật lia lịa, môi lắp bắp, hàm run run:

-Đúng là Một linh hồn thương thân yêu sắp về chầu Jesus đây.

Má kêu to:

-Không phải thế!

Bà ta vẫn chầm chậm gật đầu, lại đặt bàn tay mập ú lên trán Nội. Má vội hất tay bà ta ra, cản bà ta lại.

Bà ta vẫn cố bám:

-Đúng thế bà chị à.

-Chúng tôi đây có sáu Thánh Hữu hiện đang ở bên ngoài. Ta sẽ gọi họ cùng hợp sức, góp lời cầu nguyện và xin ân sủng cho người này. Kể cả ta nữa là sáu người, tất cả đều là Thánh Hữu Jehova. Ta sẽ đi kêu họ ngay bây giờ.

Má cương quyết:

-Không, Bà tôi chỉ mệt thôi. Bà không cần buổi lễ này đâu.

Bà kia vẫn lải nhải:

-Không cần lễ ư? Không cần hơi thở thương yêu của Jesus ư? Bà nói gì lạ thế, bà chị kia?

-Không, không cần thế. Bà tôi chỉ quá mệt mà thôi.

Người đàn bà lạ ném cái nhìn trách móc về Má:

-Bà không phải là tín đồ hả?

-Chúng tôi luôn luôn là tín đồ trung thành, nhưng Nội tôi chỉ mệt do phải đi xuyên đêm. Chúng tôi không muốn gây sự với bà.

-Chẳng phải chuyện gây sự, và nếu có muốn gây sự, chúng ta đây vẫn cố cứu giúp một linh hồn sắp về với Đức Jesus thôi. (Soaring Lamb: Jesus = Who's the Soaring Lamb? (suzannewerkema.com))

nữ tài tử Jane Darwell (1879- 1967) trong vai Ma Joad trong bộ phim kịch nghệ The Grapes of Wrath đóng vào năm 1940

Born:

 October 15, 1879 in Palmyra, Missouri, USA

Died:

 August 13, 1967 (age 87) in Woodland Hills, Los Angeles, California, USA

Má đứng dậy lạnh lùng:

-Chúng tôi cám ơn bà, nhưng chúng tôi không cần cuộc họp như thế trong lều này.

Bà ta nhìn chằm chặp vào Má một hồi lâu:

-A, chúng tôi không thể giúp một người sắp ra đi không được một mảy may lời cầu nguyện nào ư? Chúng tôi sẽ họp trong lều chúng tôi, nghe chưa bà kia. Nhưng dù sao chúng tôi vẫn tha thứ cho bà, cũng do trái tim bướng bỉnh của bà mà ra cả.

Má ngồi xuống nhìn về hướng Nội. Nét mặt Má vẫn giữ vẻ cứng rắn.

-Nội mệt. Bà chỉ một lý do là mệt đó thôi.

Đầu Nội vẫn lắc gục gặc liên hồi. Tiếng bà vẫn lảm nhảm theo từng hơi thở.

Người khách lạ nện chân bước ra khỏi lều. Má tiếp tục nhìn vào khuôn mặt già nua của Nội.

Rose of Sharon liên tục quạt bớt làn gió nóng.

-Má!

-Gì con?

-Sao Má không cho họ làm buổi lễ cho Bà?

-Má không biết. Đạo Jehova là tốt. Nhưng họ chỉ là người chạy theo thôi. Có nhiều thứ rắc rối cứ đến với má, không biết má còn chịu đựng được không? Má chỉ muốn bay thật xa khỏi đây cho rồi.

Từ xa vẳng lại buổi cầu nguyện và tiếng hát thánh ca của nhóm đạo Jehova. Chỉ còn nghe thoang thoảng âm hưởng bài thánh ca, không ai còn nghe rõ lời. Âm thanh trầm bổng, có lúc cao vút lên, rồi tiếng hát phụ chen vào những khi bản thánh ca đang ngưng. Bè phụ nghe nhịp nhàng mỗi khi tiếng ca bay bỗng cao lên, hay hạ xuống cộng theo âm hưởng ậm ừ điệu nghệ. Tiếng bổng, tiếng trầm, ngắt- ngưng, hay ậm-ừ, tất cả tạo thành một hợp thanh phụ họa. Dần dần từng câu hát bỗng dưng ngắn lại, sắc bén, như một lệnh truyền; âm thanh phụ họa nay lại thành những nốt ai oán. Vần -điệu bỗng nhiên nhanh hơn. Âm thanh nam và nữ nay quyện với nhau làm một. Rồi giữa giai điệu phụ họa chợt một giọng nữ chen vào như than khóc ai oán hay man dại, hung dữ nghe như tiếng kêu khóc của loài quái thú nào đó? Một giọng nữ trầm hơn xen vào, rồi một giọng khác bay bổng cùng một giọng nam khác lướt qua tất cả như tiếng hú của một loài sói. Bè phụ dừng lại, chỉ còn nghe tiếng hú hoang dại từ căn lều đó vọng tới kèm với tiếng thình thịch nện trên nền đất.

Trong lều, Má run rẩy, hơi thở của Rose of Sharon tưởng chừng dứt khoảng.

 Buồng phổi của đám người kia như muốn nát tan hầu tạo ra tiếng hú cho bài thánh ca đó...

                  Pa và Ma (ba má của Tom)

…

 Âm hưởng tiếng hát của nhóm tín hữu Jehova làm Má ghê sợ:

-Họ hát thánh ca kia làm Má sợ quá, như có điều không hay xói vào lòng má vậy?

Giờ thì thanh âm kia lại vỡ thành những khúc âm cao vút như tiếng rú inh ỏi của loài linh cẩu, dồn dập càng lúc càng to hơn. Tiếng hát nứt nẻ, vỡ vụn, toàn bộ hợp khúc lại rơi vào giọng điệu sụt sùi, cào xé. Tiếng vỗ tay vào bắp đùi, tiếng nện chân vào nền đất, cùng giọng điệu sụt sùi kia cùng chuyển vào tiếng kêu nho nhỏ của một lứa chó con trước dĩa thức ăn.

Rose of Sharon lo sợ nhưng chỉ biết khóc nho nhỏ một mình. Chân Bà Nội thò ra khỏi bức màn, chẳng khác gì hai que củi cong queo màu xám. Tiếng rên của bà như cõi xa nào vọng lại. Má kéo màn lại chỗ cũ. Tiếng Nội nghe như thở dài, rồi tiếng thở trở nên dễ dàng đều đặn hơn, mắt bà nhắm nghiền. Bà đã ngủ say, cùng tiếng ngáy, miệng há hốc.  Tiếng hát như rên rỉ từ xa vọng lại nhỏ dần cho đến khi không còn nghe được nữa.

Rose of Sharon nhìn Má, mắt nàng còn mờ lệ

-Con mừng cho Nội quá, thật may, Nội ngủ rồi.

Đầu Má hơi cúi thấp, có chút nào áy náy trong bà:

-Có thể má mắc tội khi nghĩ sai về nhóm người đó. Granma ngủ được rồi.

-Sao má không nhờ Thầy Casy nếu má có tội.

-Má sẽ nhờ thầy thuyết giáo đó, nhưng thầy đó thật kỳ lạ. Cũng vì cái tính lạ đời đó mà má từ chối không cho nhóm người kia tới lều này. Vị thầy này hay lòng vòng, vẫn nghĩ rằng mọi người làm ra điều gì do người ta có quyền để làm. 

Má nhìn xuống hai bàn tay mình,  nói tiếp:

-Rosaharn à, má con mình cần đi ngủ lỡ đêm nay khởi hành, chúng ta cần ngủ.

Nói xong bà duỗi mình nằm cạnh tấm nệm của Nội đang nằm.

Rose vẫn chưa nằm ngay:

-Con cần phải quạt cho Nội má à.

-Bà ngủ rồi. Con cần phải nghỉ cho khỏe.

Người con gái bỗng càu nhàu:

-Má, không biết anh Connie đi đâu lâu rồi, con không thấy?

-Suỵt! hãy ngủ đi đã!

-Má, Connie còn đòi đi học đêm và muốn trở thành nghề gì đó à má.

-Ừ, con có nói với Má chuyện đó rồi. Nhưng dù sao hãy ngủ trước đã.

Rose cũng nằm xuống cạnh tấm nệm bà Nội.

-Anh Connie đang dự định kế hoạch trong đầu. Lúc nào anh ấy cũng toan tính trong đầu. Anh muốn học xong nghề điện sẽ làm chủ một tiệm hàng, rồi sẽ sắm sửa mọi thứ chúng con cần có.

-Cái gì?

 Lời Má ví von sau khi nghe lời tâm sự của con gái:

- Đá Lạnh là thứ cần thiết đầu tiên. Con phải kiếm cho đầy. Mọi thứ sẽ không hư thối nếu lúc đầu con có nhiều đá lạnh…

Bà tiếp tục chắt lưỡi:

-Con nói Connie lúc nào cũng toan tính ư? Thôi tốt nhất bây giờ con hãy ngủ cho khỏe người trước đã!

Rose of Sharon nhắm mắt ngủ. Má trở mình dựa đầu lên tay mình. Bà lắng nghe tiếng thở đều của Nội cùng con gái. Bà đưa bàn tay còn lại đập con ruồi trên trán. Mọi lều trại yên lặng chìm dưới ánh nắng chói chang, chỉ còn tiếng cỏ khô giòn như tiếng dế kêu, tiếng o o của ruồi nhặng nổi lên trong sự yên lặng kia. Má chợt thở ra thườn thượt cùng ngáp dài cố nhắm mắt...

CÒN TIẾP ...