Monday, December 1, 2025

NGỤ NGÔN AESOP TẬP 2

 

CHUỘT THÀNH THỊ  VÀ CHUỘT NHÀ QUÊ


Có một cô chuột thành phố đi thăm bà con là một cô chuột sống tại vùng quê. Gặp bữa ăn trưa cô chuột nhà quê đãi khách vài nhánh lúa mỳ, vài hạt sót cùng một chút nước lạnh gọi là thức uống. Cô chuột thành phố ra chiều đỏng đảnh chỉ ngửi ngửi hít hà món này một ít món kia một ít cho khỏi mất lòng bà con?!

Sau bữa ăn hai cô chuột ngồi nói chuyện khá lâu. Cô chuột thành phố giành nói hết chỉ để cô chuột nhà quê ngồi nghe thôi. Nói chuyện xong cả hai cùng đi ngủ tại một cái hang ấm cúng cạnh bờ rào. Cả hai đánh một giấc ngon lành cho đến sáng bạch. Trong giấc mơ cô chuột nhà quê bổng thấy mình biến thành cô chuột thành phố sống một đời sống xa xỉ và thoả mãn nơi mà cô bạn thành phố vừa kể về cuộc đời mình ra sao?
Sáng ngày hôm đó cô bạn thành phố hỏi cô bạn thôn quê có muốn lên đô thị với mình không? dỉ nhiên cô chuột thôn quê bằng lòng ngay.
Rồi cả hai cùng đến một lâu đài tại thành phố vừa kể trên. Trên bàn ăn tối còn lại những thứ sau bữa tiệc tùng sang trọng. Nào kẹo ngọt nào mứt đông cô nào bánh ngọt cùng những thứ phô mai hảo hạng. Thật vậy đó là những thức ăn mà họ nhà chuột nhà ta luôn luôn thèm muốn. Nhưng vừa lúc cô chuột nhà quê chỉ vừa đưa mũi ngửi một chút bánh thì có tiếng con mèo dữ tợn đang kêu vào cào ngoài cửa. Hai cô chuột sợ co rúm người nhanh chân tìm nơi ẩn nấp rất lâu chẳng dám hó hé một hơi nào. Đợi yên cả hai mon men tới bàn tiệc thình lình cánh cửa xịt mở: mấy người đầy tớ đang vào dọn dẹp đi sau còn có con chó giữ nhà bậm trợn?
-Bạn có thể sống xa hoa lộng lẫy những thứ mà mình không có nhưng mình thà sống cuộc sống thanh bần cùng dân dã tại vùng quê nhưng an bình còn hơn bạn ạ.
Giờ đây cô chuột nhà quê chỉ kịp xách cái túi và cái ô vội vàng từ giã cô bạn thành phố đi về một mạch không còn ngó lui./.

LỜI BÀN

NGHÈO NHƯNG SỐNG AN BÌNH CÒN TỐT HƠN SỐNG GIÀU CÓ NHƯNG DẨY DẦY PHẬP PHỒNG LO SỢ


ENGLISH

The Town Mouse & the Country Mouse

A Town Mouse once visited a relative who lived in the country. For lunch the Country Mouse served wheat stalks, roots, and acorns, with a dash of cold water for drink. The Town Mouse ate very sparingly, nibbling a little of this and a little of that, and by her manner making it very plain that she ate the simple food only to be polite.                         After the meal the friends had a long talk, or rather the Town Mouse talked about her life in the city while the Country Mouse listened. They then went to bed in a cozy nest in the hedgerow and slept in quiet and comfort until morning. In her sleep the Country Mouse dreamed she was a Town Mouse with all the luxuries and delights of city life that her friend had described for her. So the next day when the Town Mouse asked the Country Mouse to go home with her to the city, she gladly said yes.              When they reached the mansion in which the Town Mouse lived, they found on the table in the dining room the leavings of a very fine banquet. There were sweetmeats and jellies, pastries, delicious cheeses, indeed, the most tempting foods that a Mouse can imagine. But just as the Country Mouse was about to nibble a dainty bit of pastry, she heard a Cat mew loudly and scratch at the door. In great fear the Mice scurried to a hiding place, where they lay quite still for a long time, hardly daring to breathe. When at last they ventured back to the feast, the door opened suddenly and in came the servants to clear the table, followed by the House Dog.The Country Mouse stopped in the   Town Mouse's den only long enough to pick up her carpet bag and umbrella.   "You may have luxuries and dainties that I have not," she said as she hurried away, "but I prefer my plain food and simple life in the country with the peace and security that go with it."

Poverty with securitys better than plenty in the midst of fear and uncertainty.

==================================

 CON CÁO VÀ CHÙM NHO

Có một con cáo ngày nọ chợt khám phá ra một chùm nho nằm vắt vẻo trên nhánh cây. Chùm nho đang vừa chín tới. Những trái nho căng tròn mọng nước làm cáo ta thèm rớt cả nước miếng.

Khổ nỗi cành cây cao quá và chùm nho lại treo vắt vẻo tận ngoài khiến cáo thèm và lay hoay không biết tính sao?
Nó bèn đi ra xa lấy đà và nhảy lên cao định chộp lấy nhưng trật? Lần thứ hai Cáo tính cách khác chỉ bước ra một đoạn ngắn thôi và hết sức nhảy lên nhưng lại cũng vô ích? Nó càng gắng nhảy lên nhiều lần nữa nhưng đành chịu thua.
Cáo mệt quá ngồi thừ người ra suy nghĩ chốc chốc nhìn chùm nho ra chiều căm tức oán hận?
Chợt mắt nó loé lên một tia sáng và tự bảo với chính mình:
-Ta quả là một thằng ngốc tại sao làm đem hết sức lực ra để vớ cho được một chùm nho chua quá là chua thế kia? Nó chẳng đáng để ta bỏ vào mồm chút nào.
Nói xong nó khinh khỉnh bỏ đi./.

LỜI BÀN
* Ở ĐỜI CÓ NHIỀU KẺ TÌM CÁCH CHÊ BAI KHINH THỊ NHỮNG MỤC ĐÍCH NGOÀI TẦM VỚI CỦA HỌ
* Ăn Không Được Bảo Rằng Hôi
***

The Fox & the Grapes

A Fox one day spied a beautiful bunch of ripe grapes hanging from a vine trained along the branches of a tree. The grapes seemed ready to burst with juice, and the Fox's mouth watered as he gazed longingly at them.

The bunch hung from a high branch, and the Fox had to jump for it. The first time he jumped he missed it by a long way. So he walked off a short distance and took a running leap at it, only to fall short once more. Again and again he tried, but in vain.

Now he sat down and looked at the grapes in disgust.

"What a fool I am," he said. "Here I am wearing myself out to get a bunch of sour grapes that are not worth gaping for."

And off he walked very, very scornfully.

There are many who pretend to despise and belittle that which is beyond their reach.
======================== 

 CHUYỆN SÓI VÀ CON SẾU

Sói ta tánh tham ăn. Gặp bữa tiệc đầy thịt thà hắn ngốn quá nhanh nên bị mắc thanh xương chận ngang cuống họng. Con sói đau đớn nuốt cũng không được nhả cũng chẳng xong? Đáng đời cho thói tham thực ( thì cực thân) của họ nhà sói.

Sói bèn mò tới gõ cửa nhà Cô Sếu. Sói đoán cái mỏ dài thòng nằm trên cái cổ cao nghểu nghện của cô Sếu sẽ là vị cứu tinh cho hắn chứ không ai khác.
-Ta sẽ thưởng hậu hỉnh cho cô nếu cô gắp được khúc xương trong cổ ra cho ta.
Sói hứa hẹn như thế.
Bạn có thể hiểu rằng Cô Sếu  lấy làm khó chịu về yêu cầu này của Sói. Đời nào lại dại dột đun cái đầu vào mõm sói thế kia? Đây là nỗi sợ tự nhiên ai mà chả thế? Nhưng rồi do tính hiền lành Cô cũng giúp Sói thôi.
Khi Sói vừa chắc chắc biết khúc xương đã được Sếu gắp ra rồi hắn định bước đi?
-Này phần thưởng của tôi đâu chú Sói kia?
Cô Sếu  thảng thốt kêu lên.
-Gì? Thưởng hả?
Con Sói gầm gừ trả lời  Sếu.
Hắn rít lên:
-Ngươi chưa biết ngươi đã được thưởng rồi hả? Nội khi ngươi ngu ngốc đun cái đầu vào mõm ta mà ta không ngoạm ngươi một phát là thưởng cho ngươi rồi đó biết chưa?
Nói xong những lời vô ơn như thế, Sói khinh khỉnh bỏ đi mất./.

LỜI BÀN
GIÚP ĐỠ HAY PHỤC VỤ CHO KẺ ÁC THÌ CHỈ CÓ THIỆT THÒI CHỨ KHÔNG BAO GIỜ CÓ LỢI
***

The Wolf & the Crane

A Wolf had been feasting too greedily, and a bone had stuck crosswise in his throat. He could get it neither up nor down, and of course he could not eat a thing. Naturally that was an awful state of affairs for a greedy Wolf.

So away he hurried to the Crane. He was sure that she, with her long neck and bill, would easily be able to reach the bone and pull it out.

"I will reward you very handsomely," said the Wolf, "if you pull that bone out for me."

The Crane, as you can imagine, was very uneasy about putting her head in a Wolf's throat. But she was grasping in nature, so she did what the Wolf asked her to do.

When the Wolf felt that the bone was gone, he started to walk awa.

"But what about my reward!" called the Crane anxiously.

"What!" snarled the Wolf, whirling around. "Haven't you got it? Isn't it enough that I let you take your head out of my mouth without snapping it off?"

Expect no reward for serving the wicked.

==================================
CHUỘT NHẮT  VÀ SƯ TỬ


Sư tử là chúa sơn lâm nó đang nằm ngủ trong cánh rừng rậm. Cái hàm to lớn đang đỡ sức nặng của cái đầu , sư tử ta ra vẻ ung dung, nghỉ ngơi vô tư lự.
Có con chuột nhắt nhút nhát lại vô tình đi lạc qua trước mũi Sư Tử. Chuột nhắt hoảng hồn định bỏ chạy nhưng vừa đúng lúc Sư Tử mở mắt ra, hoác cái hàm đầy nanh gớm ghiếc chuẩn bị nhai con chuột bé nhỏ đáng thương kia.
-Lạy ngài xin ngài làm phước tha mạng cho con! hãy tha cho con có ngày con sẽ đền ơn cho ngài?
Sư tử chợt tức cười do câu van xin ngô nghê của con chuột nhắt? Một con chuột bé tí lại dám đền ơn cho một chúa sơn lâm vĩ đại ư? Buồn cười và lại muốn chứng tỏ lòng đại lượng của vị vua, Sư Tử liền cho phép con chuột chạy đi.

Ngày nọ khi Sư Tử ta mãi mê rình mồi không ngờ bị mắc vào lưới thơ săn. Sư Tử vùng vẫy nhưng không tài nào thoát được. Nó tức giận gầm thét vang dội cả khu rừng. Không ngờ tiếng gầm của Sư Tử lại vang đến tai Chuột Nhắt. Chuột bèn chạy ngay đến nơi Sư Tử gặp nạn. Nó chạy vòng vòng tìm cho ra đầu mối sợi thừng. Hàm răng sắc bén của chuột nhắt ta cứ gặm mãi... cho đến lúc sợi thừng đứt ra.
Thế là Chúa Sơn Lâm thoát nạn!
-Ngài thấy đó: ngài từng cười khi con nói đền ơn cho ngài? Giờ thì ngài thấy chưa? chuột như con lại có thể cứu được một Ngài sư tử.

LỜI BÀN:
BẠN HÃY LÀM ĐIỀU THIỆN, LÒNG TỐT KHÔNG BAO GIỜ THIỆT THÒI CẢ
***

The Lion & the Mouse

A Lion lay asleep in the forest, his great head resting on his paws. A timid little Mouse came upon him unexpectedly, and in her fright and haste to get away, ran across the Lion's nose. Roused from his nap, the Lion laid his huge paw angrily on the tiny creature to kill her.

"Spare me!" begged the poor Mouse. "Please let me go and some day I will surely repay you."

The Lion was much amused to think that a Mouse could ever help him. But he was generous and finally let the Mouse go.

Some days later, while stalking his prey in the forest, the Lion was caught in the toils of a hunter's net. Unable to free himself, he filled the forest with his angry roaring. The Mouse knew the voice and quickly found the Lion struggling in the net. Running to one of the great ropes that bound him, she gnawed it until it parted, and soon the Lion was free.

"You laughed when I said I would repay you," said the Mouse. "Now you see that even a Mouse can help a Lion."

A kindness is never wasted. 

============================== 
 CHÓ, GÀ, VÀ CÁO

Chó và Gà Trống là đôi bạn thân sống cùng dưới mái nhà của vị điền chủ nọ. Chó giữ nhà Gà gáy sáng lâu ngày cũng chán. Hai đứa cùng nhau quyết định đi 'ngao du sơn thuỷ' một chuyến cho biết thế giới bên ngoài ra sao?

Một ngày, đôi bạn ra khỏi trang trại theo con đường làng dẩn tới một cánh rừng. Hai người bạn ý hợp tâm đầu trong đoạn đường mạo hiểm nhưng chưa gặp được cuộc phiêu lưu nào đáng giá. 

Đêm đến, Gà theo thói quen tìm cây rừng nào thích hợp để trú. Có một cây cổ thụ cao to gần đó cho gà đậu trên cành. Thân cây lại có một lỗ bộng vừa cho Chó ẩn thân. Thật là vừa ý cho đôi bạn đánh một giấc ngon lành qua đêm.


Trời mới hé sáng Gà đã vội thức giấc. Nó quên mất mình đang ở đâu nên vội cất tiếng gáy y như đang ở nhà. Nó đứng ngay người đôi cánh đập phành phạch cất tiếng gáy "Ó O...". Rủi thay, thay vì đánh thức cả nhà điền chủ thức dậy con gà trống này lại đánh thức một con cáo đang ẩn mình gần đó? Cáo ta khoái trá rõ ràng trời cho một bữa sáng ngon lành tới ngay miệng nó đây rồi! 
Cáo vội bước tới gốc cây nơi chú Gà đang say sưa gáy.
Cáo cố cất tiếng thật lễ phép:
            -Thưa ngài, rừng chúng tôi hết sức hân hạnh khi có ngài quang lâm tới đây. Tôi không biết nói sao cho hết nỗi hân hoan khi gặp được ngài ở đây. Có điều tôi chắc chắn với ngài rằng chúng ta sẽ là những người bạn thân thiết nhất.
                -Không dám, Bạn thật quá lời đó thôi. Gà khéo léo trả lời Cáo.
Gà tiếp:
                -Xin ông bạn vui lòng bước vòng qua một ít đó là cửa vào của nhà tôi dưới gốc cây này, đứa khuân vác sẽ mở cửa đón bạn vào thăm chơi bạn nhé?

Cáo vốn tham ăn lại đang đói bụng nên chẳng nghi ngờ gì, thế là nó tin theo lời Gà đi vội qua phía bên kia gốc cây. Vụt một cái! Chó xồ ra vồ ngay được Cáo!

LỜI BÀN

MƯU THÂM HOẠ DIỆC THÂM
VỎ QUÝT DÀY CÓ MÓNG TAY NHỌN

English

The Dog, the Cock, & the Fox

A Dog and a Cock, who were the best of friends, wished very much to see something of the world. So they decided to leave the farmyard and to set out into the world along the road that led to the woods. The two comrades traveled along in the very best of spirits and without meeting any adventure to speak of.

At nightfall the Cock, looking for a place to roost, as was his custom, spied nearby a hollow tree that he thought would do very nicely for a night's lodging. The Dog could creep inside and the Cock would fly up on one of the branches. So said, so done, and both slept very comfortably.

With the first glimmer of dawn the Cock awoke. For the moment he forgot just where he was. He thought he was still in the farmyard where it had been his duty to arouse the household at daybreak. So standing on tip-toes he flapped his wings and crowed lustily. But instead of awakening the farmer, he awakened a Fox not far off in the wood. The Fox immediately had rosy visions of a very delicious breakfast. Hurrying to the tree where the Cock was roosting, he said very politely:

"A hearty welcome to our woods, honored sir. I cannot tell you how glad I am to see you here. I am quite sure we shall become the closest of friends."

"I feel highly flattered, kind sir," replied the Cock slyly. "If you will please go around to the door of my house at the foot of the tree, my porter will let you in."

The hungry but unsuspecting Fox, went around the tree as he was told, and in a twinkling the Dog had seized him.

Those who try to deceive may expect to be paid in their own coin.

============================ 
 Đại Bàng và Con Quạ Xám



Đại bàng từ trên không lao xuống hai chân đầy móng vuốt cắp con cừu cái và bay vút lên trời với đôi cánh lực lưỡng. Nó sẽ mang con mồi to lớn này về tận ổ. 

Con quạ xám ở xa nhìn hình ảnh này mà ước ao có được sức mạnh đại bàng. Nó cũng bắt chước bay vút xuống, lông lá nó xé gió bay tung toé, rồi lại quắp chân trên lưng một con cừu đực to tướng. Khổ nỗi khi bay lên chân nó mắc vào bộ lông xoăn tít của cừu? Không nhấc con cừu to tướng lên được chút nào chân Quạ còn dính cứng không còn bay được? Cừu đực không hay rằng có con Quạ đang lay hoay mãi trên lưng mình, một kẻ manh tâm định cắp nó lên như Đại Bàng kia?

Người chăn cừu đứng  xa mục kích hết mọi việc. Ông chạy lại bắt ngay con quạ cắt bớt đôi cánh.  Tối đó ông mang con quạ xám về nhà cho bầy con chơi.
Bầy con nhao nhao cười:
-Con chim gì buồn cười vậy bố? Bố gọi nó là chim gì vậy?
-Đó là con quạ xám thôi các con ơi! Nhưng các con hỏi nó thì nó sẽ tự cho nó là ĐẠI BÀNG cho xem ./.

* PHẢI THỰC TẾ ĐỪNG HOANG TƯỞNG VÀ TỰ CAO  MÀ ĐÁNH GIÁ QUÁ CAO THỰC LỰC  CUẢ BẠN
***

The Eagle & the Jackdaw

An Eagle, swooping down on powerful wings, seized a lamb in her talons and made off with it to her nest. A Jackdaw saw the deed, and his silly head was filled with the idea that he was big and strong enough to do as the Eagle had done. So with much rustling of feathers and a fierce air, he came down swiftly on the back of a large Ram. But when he tried to rise again he found that he could not get away, for his claws were tangled in the wool. And so far was he from carrying away the Ram, that the Ram hardly noticed he was there.                         The Shepherd saw the fluttering Jackdaw and at once guessed what had happened. Running up, he caught the bird and clipped its wings. That evening he gave the Jackdaw to his children.      "What a funny bird this is!" they said laughing, "what do you call it, father?"                          "That is a Jackdaw, my children. But if you should ask him, he would say he is an Eagle."

Do not let your vanity make you overestimate your powers.

========= 

dịch thuật Đinh trọng Phúc 

No comments:

Post a Comment